Instituut voor Samenleving en Data is een onafhankelijk dataproject. We brengen openbare gegevens samen om maatschappelijke vragen te verkennen. Denk aan demografie, economie, gezondheid, politiek en veiligheid.
De eerste dataset gaat over Nederland. De opzet biedt ruimte voor andere landen en regio’s, waaronder Europa en de Verenigde Staten. Die datasets zijn nog niet toegevoegd.
Samenhang vraagt om context.
Een correlatie laat zien dat waarden samen variëren. Zij bewijst niet dat het ene het andere veroorzaakt. Bronnen, meetjaren en ontbrekende waarden blijven daarom zichtbaar.
De site gebruikt geen advertentietrackers, trackingcookies of bezoekersaccounts. Je selecties staan in de sessieopslag van je browser. De instellingen in een gedeelde link zijn leesbaar voor iedereen die die link heeft.
Bezoekersstatistieken worden met GoAccess uit de serverlogs berekend. Het rapport is afgeschermd, IP-adressen worden daarin gemaskeerd en bekende bots worden zo veel mogelijk uitgesloten. Dit zijn schattingen per dag, geen telling van personen. Er zijn maximaal 14 dagen logs beschikbaar. De instellingen in het URL-fragment worden niet naar de server verstuurd. Bronlinks openen de websites van de betreffende aanbieders.
De huidige dataset vergelijkt 342 Nederlandse gemeenten. De gegevens beschrijven verschillende meetjaren: CBS 2023, verkiezingen 2025 en het pietenoverzicht 2026.
De pagina’s werken offline. Je selecties blijven in deze browsersessie bewaard en worden niet naar de server verstuurd.
Een verband op gemeenteniveau zegt niets over individuele inwoners. Samenhang is geen bewijs voor een oorzaak.
De twee blokken tonen positieve en negatieve correlaties. Positief betekent dat hogere waarden samengaan met hogere waarden; negatief dat hogere waarden samengaan met lagere. Dit is geen waardeoordeel. Pearson meet lineaire samenhang; Spearman vergelijkt rangordes.
Er worden uitsluitend factoren uit verschillende groepen vergeleken. Direct afgeleide waarden worden overgeslagen. De CBS-doelgroepen zijn verdeeld in NT1/NT2, werkstatus, leeftijd en huishouden.
Door veel combinaties te onderzoeken kun je toevallige verbanden vinden. Percentages met dezelfde noemer en kenmerken die al in het CBS-model zitten, kunnen samenhang versterken. Er wordt geen significantietoets of causale conclusie berekend.
De correlatie loopt van −1 tot +1. De filter gebruikt de absolute waarde: bij 0,30 worden zowel −0,30 als +0,30 meegenomen.
Je kunt kiezen van 0 tot 1, in stappen van 0,05. Een hogere grens laat alleen sterkere verbanden zien.
Alles staat standaard aan. De selectie bepaalt de assen en de matrix; via de zoekinstellingen kun je ook de correlatiezoeker tot je selectie beperken.
De kaart biedt altijd alle factoren aan. Vinkjes herberekenen het CBS-model niet. Het model zelf, leeftijd bij immigratie en verblijfsduur zijn niet als aanpasbare gemeentefactor beschikbaar.
Elk punt is één gemeente; elke gemeente weegt even zwaar. Beweeg over een punt voor de waarden, of klik erop om de gemeente op de kaart te openen.
De verticale as biedt alleen factoren uit andere groepen aan. Ontbrekende gegevens worden per paar uitgesloten. Bij minder dan drie complete paren of zonder variatie verschijnt geen correlatie.
Standaard gebruikt elk factorenpaar alle gemeenten met beide waarden. Met ‘Alleen complete gemeenten’ worden gemeenten uitgesloten zodra een geselecteerde factor ontbreekt.
De pietenbron beschouwt traditionele pieten vanaf bronjaar 2024 als actueel, andere soorten vanaf 2022. De bronjaarfilter kan dat verder beperken.
De matrix gebruikt je geselecteerde factoren. Klik op een vak voor de grafiek. ‘n’ is het aantal gemeenten met beide waarden.
Binnen dezelfde groep en bij directe afleidingen wordt niets berekend. Die vakken blijven leeg.
Zoeken filtert de gemeentetabel. Het verandert de dataselectie van de correlaties niet.
‘Pietensoort bekend / plaatsen’ toont de dekking van de plaatsvermeldingen in de gekozen bronjaarselectie.
Voldoende basisvaardigheden (geschat) is 100 min het CBS-aandeel met beperkte taal- en/of rekenvaardigheden bij 16–75-jarigen. Het is geen IQ-score. CBS-doelgroeppercentages beschrijven de samenstelling van de groep met beperkte vaardigheden.
Inwoners, migratie en onderwijs betreffen 2023. Bij kerncijfers kan de referentieperiode per kenmerk verschillen. Negatieve broncodes en ontbrekende broncellen blijven ontbrekend.
Verkiezingspercentages zijn gemeentelijke partijstemmen gedeeld door alle geldige stemmen. Het Kiesraad-onderzoeksbestand vervangt het officiële proces-verbaal niet. Opkomst kan door kiezerspassen boven 100% uitkomen.
Onbekend telt niet als afwezigheid van traditionele pieten. Combinaties tellen bij elke aanwezige soort mee. De percentages gaan over plaatsvermeldingen; meerdere plaatsen kunnen hetzelfde evenement beschrijven.
De startindeling gebruikt CHES 2024: links onder 4,5; midden van 4,5 tot en met 5,5; rechts boven 5,5. GroenLinks en PvdA vallen beide links. Partijen zonder score blijven niet ingedeeld, waaronder JA21.
Je kunt iedere partij verplaatsen. De vier blokken tellen samen op tot 100% van de geldige stemmen. Dit is geen officiële links/rechts-statistiek en geen score van individuele kiezers.
Meldingen, geregistreerde misdrijven en geschatte slachtoffers zijn verschillende maten. Meer meldingen kan ook wijzen op grotere meldingsbereidheid. De cijfers meten geen ‘moraliteit’ van inwoners.
De factoren gebruiken het regionale niveau en de definities van de bron. Een algemeen mishandelingscijfer is geen afzonderlijk cijfer voor vrouwenmishandeling.
De landelijke CBS-enquête van 2024 bevat een uitsplitsing naar vrouwen. Van de vrouwen van 16 jaar of ouder gaf 3,8% aan in het afgelopen jaar fysiek geweld in huiselijke kring te hebben ervaren. Voor huiselijk geweld in brede zin was dit 10,1%.
Deze landelijke percentages worden niet als gemeentefactor gebruikt. De gevonden specifieke uitsplitsing naar partnergeweld en kindermishandeling bij Veilig Thuis is per Veilig Thuis-regio beschikbaar, niet per gemeente.
